ธนาคารกรุงเทพได้ทุ่มเทสรรพกำลังนานถึง 30 ปีเต็ม ในการจัดทำหนังสือชุด
“ลักษณะไทย” หนังสือชุดสำคัญนี้
ริเริ่มขึ้นเมื่อปี 2520 จากดำริของนายบุญชู โรจนเสถียร กรรมการผู้จัดการใหญ่ในขณะนั้น เพื่อรวบรวมองค์ความรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมไทยในทุกๆ ด้านไว้ ศาสตราจารย์ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้กรุณารับเป็นบรรณาธิการท่านแรก และท่านผู้หญิงนิออน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ได้รับช่วงดำเนินงานต่อมาจนสำเร็จเรียบร้อยทั้ง 4 เล่ม โดยธนาคารได้เชิญปราชญ์ นักวิชาการ และผู้มีความรู้ความสามารถอย่างสูงในวัฒนธรรมไทยแต่ละแขนงให้ดำเนินการศึกษา
ค้นคว้า และรวบรวมเขียนขึ้นองค์ความรู้ตามความเชี่ยวชาญของแต่ละท่าน พร้อมจัดทำภาพประกอบ ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านต้องใช้เวลานานปีในการรวบรวมองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด กระทั่งสำเร็จเสร็จสิ้น และได้จัดพิมพ์ขึ้นรวม 2,000 ชุด ในปี 2550 เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2550
หนังสือชุด
“ลักษณะไทย” เป็นหนังสือที่รวมรวมภูมิปัญญาไทยไว้อย่างรอบด้าน ประกอบขึ้นด้วยหนังสือขนาดใหญ่ 4 เล่ม ประกอบด้วย
เล่มที่ 1 “พระพุทธปฏิมา อัตลักษณ์พุทธศิลป์ไทย” เขียนโดย รองศาสตราจารย์ ดร.พิริยะ ไกรฤกษ์ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ศิลปะคนสำคัญของประเทศ เนื้อหากล่าวถึงความสัมพันธ์ของพระมหากษัตริย์ไทยกับพุทธศาสนา และศึกษาประวัติความเป็นมาและลักษณะเฉพาะของพระพุทธรูปในแต่ละยุคสมัย
เล่มที่ 2 “ภูมิหลัง” เขียนโดย ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ดร.พิสิฐ เจริญวงศ์ ดร.สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา ศาสตราจารย์โชติ กัลยาณมิตร เนื้อหาว่าด้วยประวัติความเป็นมาของชาวไทย และสังคมไทย เพื่อเป็นภูมิหลังในการเข้าถึงวัฒนธรรมไทย โดยเฉพาะในทางด้านศิลปะและวิถีการดำรงชีวิต
เล่มที่ 3 “ศิลปะการแสดง” เขียนโดย ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช นายมนตรี ตราโมท ดร.มัทนี รัตนิน และคณะอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญการแสดงพื้นเมืองจากภาคต่างๆ เนื้อหาเน้นถึงศิลปะการแสดง คือ ดุริยางค์ศิลป์ และนาฏศิลป์ รวมทั้งการละเล่นพื้นบ้านจากภาคต่างๆ
เล่มที่ 4 “วัฒนธรรมพื้นบ้าน” เขียนโดย ดร.นิจ หิญชีระนันทน์ รองศาสตราจารย์แสงอรุณ รัตกสิกร และนาย
จุลทัศน์ พยาฆรานนท์ และนักวิชาการอีกหลายท่าน บันทึกเรื่องราวและภาพของศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านแขนงต่างๆ ซึ่งผลิตและทำขึ้นโดยชาวบ้านชาวไทย รวมทั้งได้รวบรวมประเพณี คติ ความเชื่อ และการละเล่นที่มีลักษณะเฉพาะของท้องถิ่น อันเป็นลักษณะนิสัยอันแท้จริงของชาวบ้านไทย
เมื่อธนาคารจัดพิมพ์หนังสือชุด “ลักษณะไทย” เสร็จสิ้น ได้นำขึ้นทูลเกล้าถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เป็นการเฉลิมพระเกียรติ และโดยเสด็จพระราชกุศลทั้งหมด และได้รับพระราชทานบางส่วนกลับคืน เพื่อให้ธนาคารแจกจ่ายแก่ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐและเอกชนทั่วประเทศ เพื่อเป็นวิทยาทาน ในปี 2552 - 2553 ธนาคารได้จัด “เสวนาสัญจร” แสดงนิทรรศการและรายการอภิปรายเพื่อแนะนำหนังสือชุด “ลักษณะไทย” ในภาคต่างๆ ทั่วประเทศ รวม 5 ครั้ง และจากต้นปี 2553 จนตลอดปี 2554 ได้จัดทำบทคัดย่อ ตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ เป็นการแนะนำหนังสือทั้ง 4 เล่ม โดยดึงบทเด่นๆ ออกมาแนะนำ
หนังสือชุดนี้ ไม่มีวางจำหน่าย ผู้สนใจสามารถอ่าน “ลักษณะไทย” เต็มฉบับได้ที่
www.laksanathai.com