รางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (รางวัลซีไรต์) ได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2522 โดยความคิด
ริเริ่มจากบุคคลกลุ่มหนึ่งที่มีความใกล้ชิดกับฝ่ายบริหารโรงแรมโอเรียนเต็ลในขณะนั้น โดยได้รับความสนับสนุนอย่างมากจากพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าเปรม บุรฉัตร เชื้อพระวงศ์ผู้ทรงความรอบรู้สามารถ และเป็นที่เคารพในแวดวงอักษรศาสตร์ และจากอีกหลายองค์กร เป็นต้นว่า กลุ่มอิตัลไทย บริษัท การบินไทย จำกัด ใน พ.ศ. 2527 ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ได้เข้าร่วมให้การสนับสนุน

‘รางวัลซีไรต์’ มีความมุ่งหมายเพื่อส่งเสริม สนับสนุน และเชิดชู นักเขียนในกลุ่มประเทศอาเซียน จาก 5 ประเทศแรกเริ่ม ได้แก่ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย ต่อมา อีก 5 ประเทศได้ทยอยเข้าร่วมเป็นสมาชิก
อาเซียนเพิ่มเติม ได้แก่ บรูไน เวียดนาม ลาว พม่า และกัมพูชา ‘รางวัลซีไรต์’ จึงได้มอบรางวัลให้แก่ทุกประเทศสมาชิกนับตั้งแต่ พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา อย่างไรก็ตาม จากสถานการณ์ภายในประเทศ พม่าได้งดส่งผู้เข้ารับรางวัลมานับแต่ พ.ศ. 2544

‘รางวัลซีไรต์’ จัดเป็นรางวัลเดียวในโลกที่มอบรางวัลทางวรรณกรรมให้แก่นักเขียนจากหลากหลายประเทศภายในภูมิภาค เป็นรางวัลที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักและยกย่องในแวดวงวรรณกรรมทั่วโลก อีกทั้งยังเป็นรางวัลที่สร้างชื่อเสียงและเกียรติภูมิที่สง่างามให้แก่ประเทศไทย ในฐานะประเทศเจ้าภาพผู้ก่อตั้งรางวัลนี้ด้วย

ประธานคณะกรรมการดำเนินงานคัดเลือกและตัดสินรางวัลซีไรต์ในภาคประเทศไทยพระองค์แรก คือ พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าเปรม บุรฉัตร ทรงได้รับความร่วมมือด้วยดียิ่งจาก ‘สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย’ และ ‘สมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย’ เป็นผลให้มาตรฐานการคัดเลือกผลงานที่ได้รับรางวัลทุกปีนับแต่แรกก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน อยู่ในระดับดีเยี่ยม ดังเป็นที่ประจักษ์แก่ประชาคมวรรณกรรมไทยมาโดยตลอด

พระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่โปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชทานรางวัลเมื่อ พ.ศ. 2522 ปีแรกแห่งการก่อตั้ง และต่อมา ได้ทรงโปรดให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ หรือสมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดาฯ เสด็จพระราชทานรางวัลทุกปีนั้น ได้ส่งเสริมให้ ‘รางวัลซีไรต์’ เป็นรางวัลที่ทรงเกียรติและสูงค่า และงานพระราชทานรางวัลเป็นงานราตรีสโมสรทางวรรณกรรมประจำปีที่โดดเด่นที่สุดในประเทศไทยด้วย

ด้วยเกียรติภูมิที่ ‘รางวัลซีไรต์’ ได้สั่งสมและสืบทอดอย่างงดงามมานานกว่า 30 ปี ‘รางวัลซีไรต์’ ในปัจจุบัน จึงเป็นรางวัลทางวรรณกรรมประจำปีที่ประชาคมวรรณกรรมไทยและภูมิภาคอาเซียนเฝ้าคอยอย่างจดจ่อ สื่อมวลชนให้ความสนใจอย่างกว้างขวาง นักอ่านชื่นชม อีกทั้งยังนำพาให้เกิดนักเขียนคุณภาพรุ่นใหม่ขึ้นอย่างต่อเนื่องไม่ขาดสาย

                

ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) ได้ให้สนับสนุนการจัดประกวด รางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่ง
อาเซียน มาตั้งแต่ พ.ศ. 2527 จวบจนปัจจุบัน ธนาคารได้รับเกียรติและให้การยกย่องในฐานะผู้สนับสนุนหลักรายหนึ่งของ ‘รางวัลซีไรต์’ ตลอดมา และในปี 2553 เป็นต้นมา ธนาคารได้ยกระดับการให้การสนับสนุนการดำเนินงาน ‘รางวัลซีไรต์’ จากปีละ 200,000 บาท ขึ้นเป็นปีละ 1,000,000 บาท ด้วยเห็นว่า ‘รางวัลซีไรต์’ เป็นรางวัลทางวรรณกรรมที่โดดเด่นที่สุดในประเทศไทยและในภูมิภาคอาเซียน และในส่วนของประเทศไทย รางวัลนี้ได้ก่อให้เกิดกระแสความตื่นตัวในการสร้างสรรค์งานวรรณกรรมคุณภาพอย่างได้ผล ตลอดระยะเวลากว่า 30 ปีที่มีการจัดตั้งรางวัล
นี้ขึ้น