เงินสำรองฉุกเฉินคืออะไร ควรมีเท่าไร และเก็บเงินไว้ที่ไหนดี

Key Takeaways

• เงินสำรองฉุกเฉินคืออะไร: เงินออมที่เตรียมไว้ใช้ยามเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน เช่น เจ็บป่วยกะทันหัน อุบัติเหตุหรือขาดรายได้ชั่วคราว
• ควรมีเท่าไร: มนุษย์เงินเดือนควรมีเงินสำรอง 3-6 เดือนของค่าใช้จ่ายต่อเดือน ส่วนฟรีแลนซ์ควรมี 6-12 เดือน
• เริ่มต้นเก็บอย่างไร: ใช้เทคนิค “ออมก่อนใช้” หักเงินทันทีที่รายได้เข้า ลดรายจ่ายแฝงต่าง ๆ และนำรายได้เสริม/เงินก้อนพิเศษมาโปะ
• เก็บไว้ที่ไหนดี: เน้นสภาพคล่องและความปลอดภัยสูง เช่น บัญชีเงินฝาก e-Savings หรือกองทุนรวมตลาดเงิน

เคยรู้สึกไหม? อาการสิ้นเดือนเหมือนสิ้นใจ เงินเดือนเพิ่งเข้าบัญชีได้ไม่กี่วันก็มีเหตุให้ต้องจ่ายออกไปจนหมด จนกลายเป็นวงจร “ใช้เงินเดือนชนเดือน” ที่ทำให้รู้สึกว่าทำงานหาเงินได้เท่าไรก็ไม่เคยเหลือ หากคุณกำลังมองหาวิธีหลุดพ้นจากลูปเดิม ๆ และอยากเริ่มต้นสร้างความมั่นคงให้ชีวิต การเก็บเงินก้อนแรกที่เรียกว่า “เงินสำรองฉุกเฉิน” คือกุญแจสำคัญ

บทความนี้จาก Grow Club จะพาคุณไปเจาะลึกทุกข้อสงสัยเกี่ยวกับเงินก้อนนี้ เพื่อให้คุณวางแผนรับมือกับความไม่แน่นอนได้อย่างมั่นใจ พร้อมเทคนิคที่คนงบน้อยก็เริ่มทำได้ทันที

เงินสํารองฉุกเฉิน คืออะไร?

เงินสํารองฉุกเฉิน คือ เงินออมก้อนแรกที่เราเก็บสะสมไว้ใช้ในยามที่เกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝัน หรือมีความจำเป็นต้องใช้เงินเร่งด่วน โดยเหตุการณ์เหล่านี้มักเป็นสิ่งที่เราไม่ได้วางแผนล่วงหน้า เช่น

• การเจ็บป่วยกะทันหัน หรืออุบัติเหตุที่ต้องจ่ายค่ารักษาพยาบาล
• รถ หรือบ้าน มีปัญหาใหญ่ที่ต้องใช้เงินซ่อมแซมทันที
• ตกงานกะทันหัน หรือขาดรายได้ชั่วคราว

การมีเงินก้อนนี้เตรียมไว้ จะช่วยให้เราไม่ต้องไปกู้หนี้ยืมสิน ไม่ต้องขายสินทรัพย์ที่ลงทุนไว้ และยังช่วยให้ชีวิตไปต่อได้แม้ในช่วงที่วิกฤตมาถึงโดยไม่ทันตั้งตัว

เงินสำรองฉุกเฉิน ควรมีเท่าไร และต้องเก็บกี่เดือน?

ความเหมาะสมและเพียงพอของแต่ละคนไม่เท่ากัน จำนวนเงินสำรองฉุกเฉินที่ควรมีจึงขึ้นอยู่กับภาระค่าใช้จ่ายและอาชีพของแต่ละบุคคล แต่หากถามว่าควรมีเงินสํารองฉุกเฉินกี่เดือน สูตรมาตรฐานที่นักวางแผนทางการเงินมักแนะนำคือ

• มนุษย์เงินเดือน มีรายได้ประจำมั่นคง: อาจเตรียมไว้ที่ 3-6 เดือน
• ฟรีแลนซ์ หรือเจ้าของธุรกิจ: กลุ่มนี้มีความเสี่ยงที่รายได้จะไม่แน่นอนสูงกว่า จึงควรเตรียมไว้ที่ 6-12 เดือน

ตัวอย่าง

ค่าใช้จ่ายที่จำเป็นต่อเดือน (เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าน้ำ ค่าไฟ) = 5,000 บาท

ภาระหนี้สินที่ต้องจ่ายต่อเดือน (เช่น ค่าผ่อนบ้าน ค่าผ่อนรถ) = 10,000 บาท

จำนวนเดือนที่ต้องการสำรองเงินไว้ใช้จ่าย = 6 เดือน

[5,000+10,000] x 6 = 90,000 บาท

ดังนั้น จำนวนเงินสำรองฉุกเฉินเป้าหมาย = 90,000 บาท

Tips: เราไม่ควรเก็บเงินสำรองฉุกเฉินเยอะเกินไป เพราะอาจจะทำให้เราเสียโอกาสในการเอาเงินไปลงทุนต่อยอดให้งอกเงย แนะนำว่าเก็บให้พอดีกับเป้าหมาย 3-6 เดือน หรือ 6-12 เดือนก็เพียงพอแล้ว ส่วนเงินก้อนที่เหลือจากนี้ค่อยนำไปลงทุนสร้างความมั่งคั่งตามระดับความเสี่ยงที่รับได้ดีกว่า อ่านวิธีเริ่มต้นลงทุนได้ที่ ทำความเข้าใจการลงทุนแบบง่าย ๆ สำหรับมือใหม่ อ่านจบแล้วเริ่มต้นลงทุนได้เลย

เงินสำรองฉุกเฉิน เริ่มเก็บยังไง หาจากไหน?

เมื่อรู้เป้าหมายแล้วว่าต้องมีเงินเท่าไร หลายคนอาจจะรู้สึกท้อเพราะเป็นจำนวนเงินที่ไม่น้อยเลย แต่การเริ่มต้นเก็บเงินก้อนนี้ไม่ได้ยากอย่างที่คิด ลองนำเทคนิคเหล่านี้ไปปรับใช้กัน

1. ออมก่อนใช้ (Save First): ทันทีที่เงินเดือนหรือรายได้เข้าบัญชี ให้หักแบ่งมาเก็บเป็นเงินสำรองฉุกเฉินทันที (เช่น 10-20% ของรายได้) หรือแบ่งเงินด้วย สูตร 50 30 20 ก่อนที่จะนำไปใช้จ่าย วิธีนี้จะช่วยสร้างวินัยและรับประกันว่าเราจะมีเงินเก็บในทุก ๆ เดือน อ่านเทคนิคเริ่มสร้างวินัยทางการเงินได้ที่ 5 เทคนิคเปลี่ยนเป็นคนใหม่ ด้วยนิสัยทางการเงินที่ดี อ่านจบแล้วทำตามได้เลย
2. ลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น: จดบันทึกรายรับ-รายจ่ายดู อาจพบ “รายจ่ายแฝง” เช่น ค่าสมาชิกแอปที่ไม่ได้ใช้งาน ค่าช็อปปิงออนไลน์ หรือค่ากาแฟที่สามารถลดปริมาณลงได้ การตัดลดส่วนนี้จะช่วยให้มีเงินมาเติมเต็มเงินสำรองได้เร็วขึ้น ลองดูเทคนิคการตัดรายจ่ายได้ที่ เทคนิคลดรายจ่ายได้ง่าย ๆ ด้วยการแยก Need กับ Want
3. หารายได้เสริมมาโปะ: หากรายได้ประจำพอดีกับค่าใช้จ่ายจนแบ่งเก็บได้ยาก ลองมองหาช่องทางเพิ่มรายได้จากทักษะที่มี เช่น รับงานฟรีแลนซ์ ขายของออนไลน์ แล้วนำรายได้เสริมส่วนนี้มาเป็นเงินสำรองฉุกเฉินทั้งหมด
4. นำเงินก้อนพิเศษ (Windfall) มาสมทบ: เมื่อได้รับเงินโบนัส เงินคืนภาษี หรือรายได้พิเศษอื่น ๆ แทนที่จะนำไปใช้จ่ายฟุ่มเฟือย ให้นำเงินก้อนนี้มาเติมในบัญชีสำรองฉุกเฉิน จะช่วยให้ถึงเป้าหมายได้ไวขึ้นอย่างก้าวกระโดด

ทริกสำคัญ: ไม่ต้องกดดันตัวเองให้เก็บเงินได้ครบภายในระยะเวลาอันสั้น ค่อย ๆ สะสมไปทีละนิดอย่างสม่ำเสมอก็ถือเป็นการเริ่มต้นที่ยอดเยี่ยมแล้ว

เงินสํารองฉุกเฉิน เก็บที่ไหนดี?

เมื่อทราบเป้าหมายแล้ว คำถามต่อมาคือ เงินสํารองฉุกเฉิน เก็บที่ไหนดี เพราะเงินก้อนนี้ไม่ได้มีไว้เพื่อมุ่งเน้นการสร้างผลตอบแทนสูง ๆ แต่มีเป้าหมายหลักคือ “สภาพคล่อง” (นำออกมาใช้ได้ทันทีเมื่อต้องการ) และ “ความปลอดภัย” (เงินต้นต้องไม่หาย) ดังนั้น แหล่งเก็บเงินที่เหมาะสม ได้แก่

1. บัญชีเงินฝากออมทรัพย์ทั่วไป หรือ บัญชีเงินฝาก e-Savings: เป็นตัวเลือกที่ดีที่สุด เพราะให้สภาพคล่องสูงสุด สามารถถอนหรือโอนผ่าน Mobile Banking ได้ตลอด 24 ชั่วโมง แถมบัญชีประเภท e-Savings ในปัจจุบันยังมักให้อัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่าบัญชีออมทรัพย์แบบมีสมุดคู่ฝากอีกด้วย
2. กองทุนรวมตลาดเงิน (Money Market Fund): มีความเสี่ยงต่ำถึงต่ำมาก และให้ผลตอบแทนดีกว่าเงินฝากออมทรัพย์เล็กน้อย เหมาะสำหรับแบ่งเงินสำรองส่วนหนึ่ง เช่น ส่วนที่เกิน 3 เดือนไปแล้ว มาเก็บไว้ที่นี่ เพราะเงิน 3 เดือนแรกเราควรเน้นเก็บในบัญชีออมทรัพย์เพื่อรักษาสภาพคล่อง ส่วนที่เกินมาค่อยเอามาพักไว้ในกองทุนเพื่อเป็นทางเลือกในการรับผลตอบแทนที่ดีขึ้น

การนำเงินไปเก็บในกองทุนรวมตลาดเงิน อย่าลืมเผื่อระยะเวลารับเงินคืน 1 วันทำการ (T+1) ในการวางแผนใช้เงิน เพื่อให้เงินสำรองฉุกเฉินของคุณมีโอกาสสร้างผลตอบแทนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

คำแนะนำเพิ่มเติม: ควรแยกบัญชีสำหรับเก็บเงินสำรองฉุกเฉินออกมาต่างหาก ไม่นำไปปนกับบัญชีที่ใช้จ่ายในชีวิตประจำวันและบัญชีสำหรับเป้าหมายการเงินต่าง ๆ เพื่อป้องกันการเผลอนำเงินไปใช้ผิดวัตถุประสงค์

การจัดเตรียมเงินสำรองฉุกเฉินเปรียบเสมือนการสร้างเบาะรองรับแรงกระแทกให้กับชีวิต แม้จะเริ่มต้นจากลูปชีวิตที่ใช้เงินเดือนชนเดือน และไม่เคยเก็บเงินก้อนได้มาก่อน แต่เมื่อไรที่เราก้าวข้ามจุดนั้นมาได้ และเริ่มมีเงินก้อนแรกนี้ติดบัญชีไว้ เงินก้อนนี้จะช่วยกอบกู้สถานการณ์ทางการเงินของเราได้ โดยที่ไม่ต้องสร้างหนี้ให้เป็นภาระ ถ้าสนใจและอยากได้ความรู้เรื่องการเงิน การวางแผนเก็บเงินสำรอง การเก็บเงินเพื่อ เริ่มต้นลงทุน เพิ่มเติม แวะเข้ามาอ่านและเรียนรู้ไปด้วยกันได้ที่ Grow Club

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเงินสำรองฉุกเฉิน